Waarom we starten op de Dappermarkt
(En wat dat in vredesnaam met cultuurverandering te maken heeft)
Verandering begint vaak met een goed idee. Een plan. Een PowerPoint. Misschien zelfs een taskforce.
Maar wat als we nu eens zouden beginnen… op de markt?
De eerste dag van onze Expeditie Cultuurverandering start niet in een vergaderzaal met koffiemokken, flapovers en gekruiste armen. Nee, we nemen je mee naar de Dappermarkt in Amsterdam-Oost. Een plek waar het systeem leeft. Waar cultuur zich niet laat vastleggen in beleidsnota’s, maar zich toont in interacties, blikken, handel, geuren, en geluid.
En ja, dat is bewust.
We willen niet praten over cultuurverandering. We willen het ervaren. Belichamen. Zien hoe systemen werken als niemand probeert ze te managen. Want wat gebeurt er als je daar staat, tussen de marktkramen, en je je afvraagt:
- Hoe manifesteert cultuur zich hier?
- Welke vormen van binding zie ik?
- En wat gebeurt er met de mensen die er net buiten vallen?
Je kijkt als begeleider van verandering met een fenomenologische blik. Zonder oordeel. Zonder analyse. Alleen waarnemen. En da’s moeilijker dan je denkt. Want we zijn gewend om meteen te duiden, te begrijpen, op te lossen. Zeker in organisaties.
Maar verandering laat zich niet op commando uitvoeren. Ze komt via de zijdeur. Soms via een geur van gebakken vis, een knikje tussen marktlui, een plots besef dat jij met jouw achtergrond iets heel anders ziet dan je collega. Dát is waar we beginnen.
Van de markt naar het museum: het KIT
Na de ochtend op de markt verplaatsen we ons naar het prachtige gebouw van het KIT (Koninklijk Instituut voor de Tropen) – voorheen bekend van het Tropenmuseum. Een plek met een geschiedenis. En niet de makkelijkste.
Lang was het KIT de plek waar de koloniale blik op ‘de ander’ keurig in vitrines werd tentoongesteld. Wat begon als kenniscentrum, werd ook een monument van hoe cultuur kan stollen. Hoe verhalen één kant op verteld worden. Hoe verandering stokt als je alleen kijkt vanuit jouw eigen bril.
Precies daarom zijn we daar.
Verandering stagneert niet alleen door weerstand of gebrek aan draagvlak (de bekende managementtermen), maar ook door blinde vlekken. Door verhalen die ontbreken. Door mensen die het gevoel hebben dat ze er niet écht bij horen.
In het KIT duiken we in het systemische principe van binding. Wie hoort erbij? Wie is loyaal, aan wie of wat? Hoe voelt het als je je verbonden wilt voelen met een organisatie, maar steeds het gevoel hebt dat je anders bent, te veel, te weinig, te oud, te jong, te kritisch, te stil?
Geen lineair pad, maar een expeditie
We geloven – Sandrijn en ik – niet meer in de klassieke verandertrajecten. De modellen waarin je van A naar B beweegt via vijf heldere stappen en zeven kernwaarden.
In de praktijk loopt het altijd anders. Mensen doen niet mee volgens het boekje. Veranderingen krijgen een eigen dynamiek. Er komt iets kleins tussendoor. Of iets groots. En daar zit precies de schoonheid.
In deze expeditie werken we met wat zich aandient. We nodigen het onverwachte uit. We gebruiken muziek, dans, kunst, beweging. Niet om ‘leuk te doen’, maar omdat het lichaam vaak al weet wat het hoofd nog probeert te begrijpen.
We nemen je mee in een manier van kijken en begeleiden waarin je systemische krachten leert herkennen, waar je ruimte leert maken voor niet-weten, en waar je jouw eigen biografie meeneemt als bron van inzicht.
Meer dan een programma. Een ervaring.
De Expeditie Cultuurverandering is voor professionals die voelen dat het anders moet. Die moe zijn van praten óver verandering. Die durven te zakken in het veld, het lijf, de ziel. Die fenomenologisch willen leren kijken en interveniëren.